Osmanlı'da "Gazlı Limonata" soruşturması

Başbakanlık Osmanlı Arşivlerinden elde ettiğim ve bana hayli ilginç gelen bir belgenin transkripsiyonunu yaptım. Bu kısa belgede beni güldüren kısım ise belgeyi yazan şahsın, Hububat(Yiyecekler) muayene memuru Doktor Nuri efendi için "gaz limonataları hakkında cehalet-i mutlakası bulunduğu"nu söylemesi.

Nihayetinde konuyla alakalı raporun bir sureti "Hıfzıssıhha-i umumiye ser müfettişi kaymakam Giritli Rasim bey" tarafından takdim edilmiş.

Belgede "Gaz Limonataları" olarak geçiyor. Ancak gazoz mu yoksa kola mı bilemiyorum.

İyi okumalar.

Umum-ı Mekatib-i Askeriye-i Şahane Nazaret-i Celilesine

"Devletlü efendim hazretleri

Dersaadetde i'mal idilen gaz limonataları hakkında Sirkeci istasyonunda zahâir-i muayene me'muru tabib Nuri efendi canibinden makam-ı celile-i sadaret-uzmaya takdim olunub mazrufen tesyar buyrulan layihanın ... isbal buyrulduğunu âmirâne ... ibcal olan 17 teşrin-i evvel sene 208 tarihli dörd yüz seksan dört numrolu tezkire-i aliye-i daverileri meclis-i tıbbiye-i mülkiye ve sıhhiye-i umumiyeye lede'l havale sahib-i layiha müfettiş Nuri efendinin gaz limonataları hakkında cehalet-i mutlakası bulunduğuna ve tafsilat ve izahat saireye dair hıfzıssıhha-i umumiye ser müfettişi kaim-makam Giritlü Rasim bey tarafından virilen raporun bir kıt'a suret ... makam-ı sami-yi müşarunileyhe arz ve takdimi ba-kararname ifade ve layiha ve suret-i mebhus-ün anhâ leffen takdim ve firistâde kılınmış olmağın ol babda emr ü ferman hazret-i men-lehü’l emrindir.

fi 20 Cemaziyelevvel sene 210 fi 28 Teşrin-i sani sene 208"

Kaynak verilerek kullanılması halinde herhangi bir beis yoktur.

Sözlük Zahair: Hububati Yiyecekler Canibinden: Tarafından Mazrufen: Zarf içinde bulunarak. Tesyar: Gönderme, gönderilme. Layiha: Tasarı İsbal: Yollama, gönderme. Lede-l Havale: Havale olunduğu zaman. Tafsilat: Açıklamalar, izahlar. Mebhus-ün anhâ: Sözü geçmiş şey, bahsolunan şey.